መብት በአደባባይ

ሰዎች ይሰበሰባሉ፣ አደባባይም ይቀመጣሉ፣ መብታቸውንም ይጠይቃሉ፤ ፖሊሲ ይቀየር ዘንድ ይጮኻሉ፣ ግፍ ይቆም ዘንድ ከፍ ያለ ድምፃቸውን ያሰማሉ፣ አደባባይ እንደወጡ በዛው ውለው ሊያድሩም ይችላሉ፣ አቤቱታ በተለያየ መንገድም ያሰባስባሉ፣ የሚመለከተውን አካልም መፍትሄ እንዲሰጥ ይጠይቃሉ፡፡ ይህ ተግባር ሰላማዊ በሆነ እና ሕግን በአከበረ መንገድ ሲከናወን ሰላማዊ ሰልፍ ይባላል፡፡ ጥያቄዎች ግን ይከተላሉ፤ ሰዎች ለምን ወደ አደባባይ ይወጣሉ? ለምን በሕግ የተቋቋሙ እንደ ፍርድ ቤት ያሉ ተቋማትን አይጠቀሙም? ለምን በመረጧቸው አካላት አማካኝነት አቤቱታቸውን አያቀርቡም? ለምን የሚመለከተውን አስተዳደር አካል (Administrative Body) በቀጥታ ሂደው አይጠይቁም? ኧረ ለመሆኑ ሰላማዊ ሰልፍ ማድረገስ ውጤታማ ነውን? የሚሉ ጥያቄዎች ተከትለው ይነሳሉ፡፡

ሰላማዊ ሰልፍ ለምን?

ከ20ኛው ክፍለዘመን ታላላቅ የታሪክ ሊቃውንት መካከል የሚጠቀሰው እንግሊዛዊው የታሪክ ሊቅ Eric Hobsbawm 'Interesting Times: A Twentieth-Century Life' ባለው መፅሃፉ የሰላማዊ ሰለፍን ሀሴት ሲገልፅ፡

“Next to sex, the activity combining bodily experience and intense emotion to the highest degree is the participation in a mass demonstration at a time of great public exaltation."

በማለት የሰልፍ አካል መሆን ደስታው የበዛ እንደሆነ፤ ከወሲባዊ እርካታ ጋር አንፃፅሮ ይገልፀዋል፡፡

 

በዚህ የኤሪክ ሆብስባውም ሀሳብ በመንደርደር ሰዎች ለምን ሰላማዊ ሰልፍ ይወጣሉ/ መውጣት ይፈልጋሉ? የሚሉትን ጉዳይ እንመለክት፡፡

ዴሞክራሲ!

ከሁሉም በፊት ሀሳብን ለማስተጋባት አደባባይ መውጣትንም ሆነ በአደባባይ መሰብሰብን ዋጋ የሚሰጠው ዲሞክራሲ ነው፡፡ ሰዎች ሀሳባቸውን አደባባይ ወጥተው ሲለፁ የስርዓት የኔነትን (Legitimate regime)፤ እንዲሁም የዲሞክራሲውን መጠናከር (Democratic Consolidation) ገላጭ መሆኑ ነው፡፡ ለዛም ነው ዲሞክራሲ መኖር እና ዲሞክራሲን መሻት ዋነኛው ወደ አደባባይ የመውጣት ምክንያት የሚሆነው፡፡

የብዙሃን አመራር - የህዳጣን መብት

ከዲሞክራሲያዊ ስርዓት ዋነኛ ምሰሶዎች መካከል አንዱ የብዙሃኑ አገዛዝ፤ የህዳጣኑ መብት (Majority Rule - Minority Rights) የተሰኝው ነው፡፡ ይሄም ማለት ብዙሃኑ የመረጡት እንደ ህግ ሆኖ ይገዛል፤ ስርዓቱም በነሱ ፍላጎት መሰረት ይሆናል፤ ይሄንም በተወካዮቻቸው አማካኝነት ያካሂዱታል፤ ነገር ግን የብዙሃኑ ሕግ ገዥ ቢሆንም፤ በህዳጣኑ መብት ላይ ጉዳት ማምጣት የለበትም ወይም የብዙሃኑ ስርዓት የህዳጣኑን መሰረታዊ መብቶች መንካት የለበትም የሚል ነው፡፡ በዚህ መሃል ህዳጣኑ በብዙሃኑ ፍላጎት የወጣውን ህግ እያከበሩ፤ ነገር ግን ያልተስማሙበትን ህግ፣ ስርዓት እና ፓሊሲ ይቀየር ዘንድ ድምፃቸውን ሊያሰሙ ይችላሉ፡፡

እናም አደባባይ በመውጣት ሀሳባቸው ሀይል እንዲኖረው በማድረግ ፤ መብታቸው ይሰፋ ዘንድ መናገር የህዳጣኑ ሕጉን የሚገዳደሩበት አንዱ አካሄድ ነው፡፡

እንደዚህ አይነት ጥያቄዎች አሁን ባለንባት ኢትዮጵያ ወሳኝ ቦታን ይይዛሉ፡፡ የፖለቲካ ምህዳሩ እና አጠቃላይ የሀገሪቱ እንቅስቃሴዎች በአንድ ግዙፍ የፖለቲካ ፓርቲ እጅ ባሉበት በዚህ ወቅት፤ ህዳጣኑ የሚጮሁበት መድረክ በእጅጉ የጠበበ ከመሆኑ ጋር ተዋህዶ እነዚህ አካላት በአደባባይ ድምፃቸውን ያሰሙ ዘንድ አደባባዩን ይፈልጉታል፡፡

Non – Justiciability

አንድ ሰው ተበደልኩ ብሎ ሲያስብ፣ እና የመብት ጥሰት ደረሰብኝ ብሎ ሲያምን ጉዳዩን ለፍርድ ቤት አቅርቦ መፍትሄ ማግኝት እንደሚችል ዲሞክራሲያዊ ስርዓቶች የሚቀበሉት መሰረታዊ የመብት ማስፈፀሚያ መንገድ ነው፡፡ እነዚህም መብቶች የፍርድ ይሁንታን ያገኙ መብቶች (Justiciable Rights) ይባላሉ፡፡ በሌላ በኩል ደግሞ መብቶቹ እንደ መብት በሕግ የተከበሩ ቢሆንም፤ በተለያዩ ምክንያቶች እነዚህን መብቶች በፍርድ ቤት ጠይቆ ማስፈፀም ላይቻል ይችላል፡፡ ለምሳሌ የኢፌድሪ ሕገ መንግስት በአንቀፅ 43 ላይ ሁሉም ኢትዮጵያዊያን የዘላቂ ልማት መብት ተጠቃሚ መሆን እነዳለባቸው እንዲሆኑ ፤ ነገር ግን አሁን ባለው ሁኔታ ይህ መብት አልተከበረልኝም ብሎ በፍርድ ቤት ማስፈፀም አይቻልም፤ ምክንያቱ የሀገሪቱ ኢኮኖሚን ግምት ውስጥ ያስገባ ሊሆን ይችላል፡፡ ነገር ግን መንግስት ይህ መብት ይከበር ዘንድ በርትቶ መስራት እንደሚጠበቅበት በሕገ መንግስቱ ተገልጿል፡፡ እናም መንግሰት ይሄን ግዴታውን እየተወጣ አይደለም ብሎ ያሰበ ኢትዮጵያዊ አደባባይ በመውጣት በመንግስት ላይ ጫና ማሳደር ሊፈልግ ይችላል፤ ሕጉም ይፈቅድለታል፡፡ ይሄም አካሄድ ዜጎች ሰላማዊ ሰልፍን በፍርድ ይሁንታ ላልተሰጣቸው መብቶች (Non-Justiciable Rights) እንደ ማስፈፀሚያነት ሊተቀሙበት ችላሉ እንደማለት ነው፡፡

እነማን ሰላማዊ ሰልፍ ይውጡ? ምንስ ያገኛሉ?

በዋናናት የሰላማዊ ሰልፍ መውጣትን ውጤታማነት የሚያውቀው ሰልፉን የተሳተፈው ሰው ነው፡፡ ለዛም ነው በመግቢያችን የጠቀስነው የኤሪክ ሆብስባውም ጉዳዩን ከወሲባዊ እርካታ ጋር ያመሳሰለው፡፡ ነገር ግን ይህ ሰላማዊ ታቀውሞም/ድጋፍ የሌሎቹን መብት የሚጥስ መሆን የለበትም፡፡ የሌሎቹን መብት መጣስ በሚጀምርበት ወቅት የሞራል የበላይነቱን እና ሕጋዊነቱን ያጣል፤ ስኬቱም ይከሽፋል፡፡ እናም አደባባይ ለድጋፍ/ተቃውሞ የሚወጣ ህዝብ የሰላማዊ ሰልፍ አስኳል የሆነውን ሰላማዊነትን (Peaceful nature) መሰረት ያደረገ መሆን ይኖርበታል፡፡

እነዚህ ሰልፈኞች ምን ሊያገኙ ነው አደባባይ የወጡት የሚለው ተያያዥ ጥያቄን ስናይ ደግሞ፤ ከላይ የጠቀስነው ስርኣቱ ለኔም ከለላ ይሰጣል ከሚለው ጥቅል ለዲሞክራሲው ከሚሰጥ ይሁንታ (Legitimacy) ጀምሮ ተሳታፊዎች እንዲነቃቁ ማሳቻሉ፤ የሰልፉ አካላት አንድነትን እንዲያዳብሩ እና መፍትሄ በጋራ እንዲሽቱ (Promotion of a sense of solidarity) ፤ እንዲሁም የተነሱበት አላማ ገዝፎ እንዲታይ (To increase the visibility of the cause) እና ምላሽም በተሻለ መንገድ እንዲያገኝ ያስችላል፡፡

የመንግስት ግዴታ

መንግስትስ ሚናው ምን ሊሆን ይገባል? የሚለው ጥያቄም ወሳኝ ነው፡፡ በመጀመሪያ መንግስት የብዙሃኑን ህግ ለማስጠበቅ፤ የህዳጣኑን መብት ደግሞ ለማክበር ነው የተቀመTው ካልን፤ ከብዙሃኑም ሆነ ከህዳጣኑም ወገን ሰላማዊ በሆነ መንገድ  ሰልፍ እወጣለሁ የሚልን አካል ባለመከልከል ግዴታውን መወጣት ይኖርበታል፡፡ የዘመናዊ ህገ መንግስቶች መሰረት Yሆነው የአሜሪካ ሕገ መንግሰት በመጀመሪያው ማሻሻያው ይሄን ግዴታ በፌደራሉ መንግስት ላይ ይጥላል፡፡ ሰዎች ምንም አይነት ስብሰባ ለማድረግ በሰላማዊ መልኩ መሰብሰባቸውን እና ጉዳታቸውን ለመግለጽ የሚያደርጉትን ማንኛውንም አይነት ሰላማዊ የአቤቱታ መግለጫ መንገድ የሚከለክል ህግ መንግስት ማውጣት አይችልም ብሎ ያፀናዋል፡፡

የዚህ አይነት መንግስት በመብቱ ጣልቃ እንዳይገባ የሚከለክሉ ህጎች መብቱን ተፈጥሮዊ (Inherent) መሆን ግምት ውስጥ የሚያስገቡ ናቸው፡፡ ዜጎች መብቱን ያገኙት ከህግ ሳይሆን ከተፈጥሯቸው ነው፤ መንግስት ደግሞ በተፈጥሮዊ መብታቸው ላይ ጣልቃ መግባት አይችልም በማለት መንግስት ራሱን ጣልቃ ከመግባት እንዲያቅብ የሚያስገድዱ መብቶች ናቸው፡፡

የኢፌድሪ ህገ መንግስት በአንቀጽ 30 ላይ ይሄን መብት እንደ ተፈጥሮዊ መብት (Human Rights) ባይቆጥረውም፤ በዲሞክራሲያዊ መብትነት (Democratic Rights) ተቀብሎ መብቱን ለዜጎች ይሰጣል፤ በተዘዋዋሪም (A contrario) ይሄን መብት የሚፃረሩ ማንኛውም አይነት ተግባር ሊኖር እንደማይችል ይገልፃል፡፡ በሰላማዊ መንገድ የመሰለፍ እና የመሰብሰብ መብትን በተመለከተ በመንግስት በኩል ያለው ዋነኛ ግዴታ፤ መብቱን የሚፃረር ምንም አይነት ህግ ከማውጣት መቆጠብ እና በተግባርም መብቱን ለዜጎች መተው ነው፡፡

ከዚህ የመታቀብ አሉታዊ ግዴታ (Obligation to refrain) በተጨማሪ፤ በሰላማዊ መንገድ የመሰለፍ እና የመሰብሰብ መብትን ከማስከበር አንፃር ከመንግስት የሚጠበቅ አዎንታዊ ግዴታም (Positive obligation) አለ፤ የዜጎችን ደህንነት እና ፀጥታ ማስከበር፡፡ ይህ ግዴታ በዋነኛነት የሚመነጨው ከመንግስት-ዜጎች ማህበራዊ ውል (Social Contract) ነው፡፡ መንግስት የዜጎች ተወካይ ሁኖ ሲቀመጥ፤ ዋነኛው ስራው የዜጎችን ፀጥታ እና ደህንነት ማስከበር ነው፡፡ እናም ዜጎች በሰላማዊ መንገድ የመሰለፍ እና የመሰብሰብ መብታቸውን ሲጠቀሙ መንግስት ደህንነታቸውን ማስከበር ይኖርበታል፡፡ ይህ ግዴታ በሁለት መንገድ ጠቃሚ ሆኖ ይገኛል፤ የመጀመሪያው በሰላማዊ መንገድ አደባባይ የወጡትን ዜጎች (ምን አልባትም ህዳጣኑን) ደህንንት ከመጠበቅ አኳያ ሲሆን፤ በሌላ በኩል ደግሞ ሰልፉ ላይ ያልተሳተፉ ዜጎችን (ምን አልባትም ብዙሃኑን) ከምንም አይነት የደህንነት ስጋት ነፃ ማድረግ ነው፡፡ ስለዚህም በሰላማዊ መንገድ የመሰለፍ እና የመሰብሰብ መብትን ከማስጠበቅ አኳያ የመንግስት ግዴታዎች በሁለት ትይዩ ይቀመጣሉ፤ መብቱን የሚፃረር ሕግ ባለማውጣት እና የመብቱ ተጠቃሚዎችን ከለላ በመስጠት፡፡

በመግቢያችን የጠቀስነው ኤሪክ ሆብስባውም የሰላማዊ ሰልፍ ፅኑ ባህሪ እንዲህ ገልፆ ይጨርሳል:

‹‹Unlike sex, which is essentially individual, it [Mass Demonstration] is by its nature collective...and it can be prolonged for hours....It implies some physical action--marching, chanting slogans, singing — through which the merger of the individual in the mass, which is the essence of the collective experience, finds expression.”

Development in Silence, Democracy’s unbecoming!

By Tewodros Yalew( Special for the campaign)

To Embrace Rights

At the heart of Civil and Political Rights rests the liberty and freedom of individuals. As opposed to the other rights deemed as economic, welfare or development; civil and political rights bestow the individual with the power or ability to design and mold his or her society as well as his or her life in the best acceptable manner as possible. In working towards this end, individuals living under the common umbrella of their state, become citizens with shared common goals and different interests. The first guarantee that can bring forth this kind of consensus building between citizens that work for their common destiny, among these can be cited prosperity and growth of the nation and its sovereignty, and galvanize their differentiated interests is the space of freedom and liberty. Within this space citizens can freely and unencumbered by the force of a single interest group, discuss dialogue and build consensus to formulate the best ideal means of sustaining their life within a particular state. When this space is stifled undemocratic governments silence every form of independent dialogue which they have not endorsed. The means of dialogue such as the right to assembly and association, freedom of expression, right to demonstration become impossible in a government that is decided upon mainstreaming the interest of a privileged group. Such privileged groups take different forms and shapes in different countries of the world, be it business elite, military, a minority, a religious sect, etc.

Freedom and liberty which are indispensable for a society that is bent upon the will of its citizens rather than the force of the powers that be to create commonly agreed upon principles of government, are as we know them today subscribed mainly in the UDHR and other international human right instruments and in most cases national constitutions that have adopted these universal moral codes. These human rights are meant to protect the individual from the undue interference of the government upon their liberty to pursue their life as they deem fit and work with their fellow citizens in their issues of common purpose.

Revolutionary or Armored Democracy?

The EPRDF that has been at the throne of government in Ethiopia for the past twenty one years has so much to prove for all that ask, is its hold on power supported by the people? Civil and political rights provide diverse ways of test for governments that boldly claim to be democratic. Major among these tests are freedom of expression, freedom of assembly, freedom of association, right to demonstration and petition. In all situations of patronage the free exercise of these rights can easily expose the true character of these veiled democracies. Undemocratic governments are comfortable when citizens are only concerned with their economic well being but get tempered when they want to be part of the decision making process and push for this by claiming their right to be the sole residuals of power as opposed to being mere patrons.

EPRDF’s score in these tests has repeatedly been a failure. Experience has shown their impatience for rights and their actions have unveiled their true colors of armored democracy. EPRDF has been the smoking gun of response for demonstrations on academic independence by students (thirty one people have died following student demonstrations on April 10, 2001) or even public demonstrations for free election (more than two hundred people have been shot dead by government security forces following public demonstration after the May 2005 elections). Twenty one journalists languish in prison for marching a legion of words and ideas against oppression, corruption and silence but this has unfortunately disturbed EPRDF’s peaceful abode of suppressed democracy.

An Ethiopian scholar Dr. Dagnachew Assefa has once said that EPRDF measures its success by its achievements of good governance than its score on democracy. Good governance here refers to the provision of services than the restraint by the government of its undue and illegal interference upon the liberty of citizens. But, the scholar adds that when it comes to this patronage-client relationship between the government and the governed, Hitler’s German was no less efficient than its counterparts in Europe at the time. The late Prime Minister Meles Zenawi has been the leading orchestrator of this approach of government where development supersedes any other task by the state wherein citizens sit at the receiving end of the system completely disempowered and at worst suppressed by their leaders. These words by the late prime minister in May 2012 at the World Economic Forum starkly represent EPRDF’s stance on the issue of democracy, “I don't believe in bedtime stories, contrived arguments linking economic growth with democracy”.

If such is EPRDF’s stance on democracy, it finds its solace in the Chinese, Singapore and other similar countries that are convinced of the precedence of economic growth before democracy. Indeed these countries have succeeded in building huge economies but their stability is superfluous gained through suppressing the freedom of their citizens. Perhaps the 1989 Tiananmen Square massacre in China where more than two thousand people were gunned down for holding pro democracy demonstration epitomizes the economic growth- anti democracy model aversion for people power. EPRDF has for long tried to emulate the Chinese model of governance by trying to silence every dissent. But the Ethiopian polity is devoid of any such parallel as relative ethnic homogeneity, the Asian values or other cultural maxim that can be used by the power elites to come up with a national consolidation scheme which is indispensable to resolve differences either by simply writing them off or setting them aside. If the Chinese or Singaporean people have formed a consensus either through suppression or persuasion, EPRDF seems to have completely ignored the implications of striding for development without consolidating its power among Ethiopians. It seems it has depended on its sheer violence and armor to silence every voice of concern by the people except its own agenda.

Ethiopia is a diverse country home to different interests bent on their language, religion, ethnicity, political outlook, etc. Perhaps none other than EPRDF is well adept in reading the lines of difference in the Ethiopian polity and capitalizing on them. But once it took control of power, it has decided to make itself the single most supra entity in the Ethiopian politics representing every interest within the society. But nothing other than power greed leads to such erroneous calculation. For one, besides the total theoretical or practical impossibility of one group representing every other group, EPRDF’s party structure is incompatible with its desire. Formed out of strict ethnic identity the EPRDF’s building block party’s can only claim allegiance to their ethnic group they claim to represent. By trying to silence every other voice and locking the political space within its own agenda of sustaining power, EPRDF is pushing other legitimate groups of interest in the country towards the cliff. The HPR of Ethiopia represents EPRDF’s single most mockery of plural democracy whereby it claims 99.6 percent of the sit. In practice the government is being run by a single powerful group that completely resides over the legislature, the executive, and the judiciary. But it does not stop here. The government is also in control of the media by incessantly wiping out newspapers and magazines and sending their journalists to the dungeon.

If the space of civil and political rights is not opened for all, Ethiopia finds itself in the difficult position of risking instability. The existing power in government has already gave birth to strong blocks of interest political as well as economic. Ethiopians face economic inequality and a staggering speed of inflation where the few stash the cash that has been the cause of skyrocketing prices of commodities while the majority simply looks while their hands cannot reach even their most basic needs. Millions of hectares of their land are being tilled by foreigners and the seeds of their land exported flying in the face of their poverty. These and other issues are not allowed to be discussed or, if needs be demonstrated against, simply because the government does not want to hear from the citizens. If the government is deaf to its own people perhaps their mentors have a piece of advice: Gao Xiqing of the China Investment Forum, warned Meles: “Do not necessarily do what we did”. Policies of “sheer economic growth” should be avoided, he said. “We now suffer pollution and an unequal distribution of wealth and opportunities… You have a clean sheet of paper here. Try to write something beautiful.” Yes try to write something beautiful and let the people author their future. Let universal rights of assembly, demonstration, expression, be our common guarantee against tyranny and oppression. Not armory bur the power of the people can defend the country from uncompromising interests that threaten our stable future.

I would like to finish by reciting what a former revolutionary against both the feudal regime and the Derg, Hiwot Teffera  had wittingly reminisced in her book Tower in the Sky,

“On April 23, 1974, a little over two months after the revolution had erupted, Endalkachew’s government (Endalkachew Mekonen was the then prime minister), declared that the party was over. It prohibited demonstrations and strikes. Some ministers and high ranking officials of the previous government were thrown into jail accused of corruption and mismanagement. The government was not unified and had no full control over the military. That was its undoing”.

Yes governments impatient with people’s power and dissent has pushed the people and drove them underground and some to the guerilla but the end of it all was a disaster where everyone claimed to be the sole owner of the truth and disregarded the wisdom in the people to best know their interest.

የመሰብሰብና ሰላማዊ ሰልፍ የመውጣት መብቶች

በፕሮፌሰር መስፍን ወልደማሪያም

(በተለይ ለዞን 9)

በሥራ ላይ አለ የሚባለው በ1987 ዓ.ም. የወጣው ሕገ መንግሥት አንቀጽ 30ና 31 የመሰብሰብ፣ ሰላማዊ ሰልፍ የማድረግ ነጻነትና አቤቱታ የማቅረብ መብት፣ የመደራጀት መብት ይደነግጋሉ፤ ነገር ግን ሁለቱም አንቀጾች ግን እያሉ መፍረሻውን ወይም ማርከሻውን አብረው ይገልጻሉ፤ እንዳያማህ ጥራው እንዳይበላ ግፋው ነው፡ይህ ዘዴ በአጼ ኃይለ ሥላሴም ሆነ በደርግ ሕገ መንግሥቶች ውስጥ የሚታይ ነበር፡፡

የመሰብሰብና ሰላማዊ ሰልፍ የመውጣት መብቶች የሕዝቡን ስሜትና ፈቃድ ለማወቅ ለሚፈልግ መንግሥት የእነዚህ መብቶች በተግባር መዋል በጣም ፈላጊ ነው፤ ምክንያቱም መንግሥትንና ሕዝብን ያቀራርባሉ፤ የእነዚህ መብቶች መታፈን የሚያሳየው በመንግሥት ፋንታ አገዛዝ መኖሩንና ሕዝቡን ያለፈቃዱ በኃይል ብቻ የሚገዛ መሆኑን ነው፡፡

አንቀጽ 30‹‹ማንኛውም ሰው ከሌሎች ጋር በመሆን መሣሪያ ሳይዝ በሰላም የመሰብሰብ፣ ሰላማዊ ሰልፍ የማድረግ ነጻነትና አቤቱታ የማቅረብ መብት አለው፤›› ከአለ በኋላ ‹‹ዴሞክራሲያዊ መብቶችንና የሕዝብን የሞራል ሁኔታ እንዳይጥሱ ለማስጠበቅ አግባብ ያላቸው ሥርዓቶች ሊደነገጉ ይችላሉ፤›› በማለት የአንቀጹን ዋና ርእስ ያደበዝዘዋል፤ ያውም ምንም ትርጉም በሌለው ማመካኛ ነው፤ እግዚአብሔር ያሳያችሁ መሠረታዊ የሆነ የዴሞክራሲ ማሙያዎች የሆኑትን የመሰብሰብና ሰላማዊ ሰልፍን የማድረግ መብት ‹‹ዴሞክራሲያዊ መብቶችንና የሕዝብን የሞራል ሁኔታ እንዳይጥሱ›› በሚል በተምታታና ግልጽ ባልሆነ አስተሳሰብ ዋናውን መብት ለመገደብ ‹‹ሕጋዊ›› የሚመስል ማመካኛ ፈጠሩ፤ በዚህም ምክንያት በሕገ መንግሥቱ የተደነገጉ የሚመስሉት አንቀጾች በተግባር ታግተዋል፤ በኢትዮጵያ ውስጥ ለመሰብሰብም ሆነ ሰላማዊ ሰልፍ ለማድረግ መትረየስንና ክላሽን የሚጋርድና የሚከላከል ጥላ ያስፈልጋል፤ አነዚህ የሕገ መንግሥቱ አንቀጾች ከሥራ ውጭ በመሆናቸው የኢትዮጵያ ሠራተኞች ማኅበርና የኢትዮጵያ መምህራን ማኅበር ወደአለመኖር ተሸጋግረዋል፡፡

አሁን ደግሞ በፖሊቲካ ፓርቲዎች ላይ ጭቆናውና አፈናው እየበረታ በመሄዱ ፖሊቲካ ፓርቲዎች ሕዝባዊ ስብሰባ የሚያደርጉበት አዳራሽ (የግልም ሆነ የመንግሥት) ማግኘት የማይችሉበት ደረጃ ላይ ደርሰናል፤ በሰላማዊ ሰልፍም አገዛዙ መሳቂያና መሳለቂያ ሆኖአል፤ ለግራዚያኒ በኢጣልያ የሚሠራውን ሐውልት ለመቃወም ጥቂት ዜጎች በስድስት ኪሎ ቢሰበሰቡ ፖሊሶችና የደኅንነት ነጭ ለባሾች እየደበደቡ ይዘው፣ አንድ ቀን አስረው በበነጋታው በዋስ ለቀዋቸዋል፤ በፋሺስት ኢጣልያ ላይ ሰላማዊ ሰልፍ መውጣት ካልተፈቀደ ለምን ይፈቀዳል?

በዚህ ሁሉ ላይ ጋዜጠኞችን ሽብርተኞች እያሉ ወደወህኒ ቤት በመወርወር ጋዜጠኞች ሁሉ አንድም ወደስደት አንድም ወደወህኒ እየገቡ ነጻ ጋዜጣ እየጠፋ ነው፤ ስለዚህም በአሁኑ ጊዜ በኢትዮጵያ ውስጥ ሁለገብ አፈና ሰፍኖአል ለማለት ይቻላል፡፡

በኢትዮጵያ ሕዝቡ ቤቱ ሲፈርስ፣ መሬቱን ሲነጠቅ፣ ከኑሮው እየተፈናቀለ ሲባረር፣ ፍትሕ ሲጠፋ፣ ክብሩንና ኩራተን ተገፎ በያገሩ ሲሰደድና ውርደት ሲደርስበት ተሰብስቦ ለመወያየት መብት የለውም፤ በተናጠል እንባውን እያፈሰሰ ወደአምላኩ ማመልከት ልማድ ሆኖአል፤ በአገዛዙ ወንበር ላይ የተቀመጡት እግዚአብሔር የኢትዮጵያን ሕዝብ ግፍ የማያይ፣ ጩኸቱንም የማይሰማ ይመስላቸዋል፤ አግዚአብሔር ግን ሁሉንም ይመዘግባል፤ ለንስሐ የሰጣቸው ጊዜ ሲያበቃ ፍርዱን ለእያንዳንዱ ይሰጣል፤ ያን ጊዜ ኃይልም፣ ሀብትም፣ ሥልጣንም የሕዝብ ይሆናል፡፡

#Ethiopia: የስደተኛው ማስታወሻ ከአውሮጳ

(ክፍል ፫)

ጥገኝነትና አውሮፓ!

ውዴ ሆይ! በስልኩ ውስጥ እዚህ አገር መረረኝ ልምጣ ማለትሽ ገርሞኛል። ወደ አውሮፓ መምጣት ስለተቻለ ብቻ አይመጣም። መምጣት ያለብሽ ጥገኝነት ለመጠየቅ ከሆነ እንዴት እንደምትኖሪ ልንገርሽ። አውሮፓ ለጥገኝነት ጠያቂዎች የምቾት ውስጥ ፍዳዎችን አዘጋጅታ ትጠብቃቸዋለች። እዚህ ከመጡ በኋላ የሚገጥማቸው ማለቂያ የሌለው ፈተና ሆዳቸው ስለማይራብና ጉሮሯቸው ስለማይደርቅ ይለይባቸዋል። ድሮ ከሚያውቁት ፈተና ስለሚለይ ወይም ፈተናው በምቾት የተቃኘ ስለሚሆን ከፍዳው ለመውጣት ያዳግታል። ለማንኛውም ስለአውሮፓ የጥገኝነት የህልም መንገዶች አንዳንድ ነገሮች ልበልሽ።

አውሮፓ እንደ አንድ በጎሳና በጎጥ እንደተከፋፈለች አገር ትመሰላለች። በተለይ European Union (EU) ተብሎ ለኢኮኖሚና ፖለቲካዊ ትብብር የተመሰረተው 27 አገሮች አባል የሆኑበት የአንድነት ስብስብ አንድ አስመስሏቸዋል። ይህ ህብረት ከመመስረቱ በፊት የአህጉሪቱ የፖለቲካና የኢኮኖሚ መዘውር እንግሊዝ ለንደን ላይ እንደነበረ ይነገራል። ከዚህ ህብረት ምስረታ በኋላ ግን ከእንግሊዝ ተፅእኖ ተላቆ ወደ ቤሊጅየሟ ዋና ከተማ ብራስልስ ተዛውሮ በጀርመንና በፈረንሳይ ፊታውራሪነት እየተዘወረ ይገኛል።

በዚህ በአውሮፓ ‘ምክንያት አልባ ሆነሽ’ ብትሰደጅ ፈተናው እጅግ ከባድ ይሆንብሻል። ስለሆነም በስደት አገር ላይ ፈተናሽ ከሌሎቹ አገሮች ስደተኞች አይሎ ከራስሽ አልፎ ቤተሰቦችሽን አንዳንዴም እዚህ ከመጣሽ በኋላ ትወልጂና ምንም የማያውቁትን ልጆችሽን ሲያንገላታ ይታያል።  ምክንያት ሳይኖርሽ ወይም ከመንግስት ሳትጣዪ ወደአውሮፓ ከምትመጪ እዛው ብትቀሪ ወይም ወደ አጎራባች አገሮች ብትሄጂ ይመረጣል። ጎረቤት አገራትንና የአረቡን ዓለም ለማቆራረጥና አውሮፓ ለመድረስ የከፈልሺው መስዋዕትነት በዜሮ ሲባዛብሽ ይበልጡኑ ተስፋ ስለምትቆርጪ እዛው በነበርሺበት ሰርተሽ ብትኖሪ ይመረጣል። አውሮፓ ለኢትዮጵያውያን ስደተኞች የብክነት ቦታ ስለሆነ፤ በስጋዊ ምቾት እየኖርሽ ተስፋ መቁረጥ ከባድ ይሆንብሻልና። 

ማሩን አምርሮ ወተቱን አጥቁሮ በግፍ ሕዝብን የሚጨቁንን አምባገነናዊ ስርዓት ለመጣል የታገለ ሰው እንደ ብርቱካን፣ እንደ አንዷለም፣ እንደ እስክንድር አይነት ዜጋ እና ከነዚህ የነፃነት መሪዎች ጋር የአገሬ ጉዳይ ያገባኛል ብለው፣ በፓለቲካ ድርጅት ታቅፈው፣ በማህበራት ተደራጅተው ለወገን በደል የሚቆረቆሩ፣ ለሰብዓዊ መብት የሚታገሉ ሰዎች፣ ስለ እኩልነት የሚፅፉ፣ ስለነፃነት የሚጨነቁ እና በተለያየ ስልት መንግስትን የሚታገሉ ዜጎች ብለውት ብለውት አልሆን ሲላቸውና ወደ አዘቅቱ ሊጣሉ ሲሉ ራሳቸውን ለማዳን ቢፈረጥጡና ስደት ቢመርጡ አይገርምም።ታግለው ሞክረው ነው፡፡ እንዲህ አይነት ሰዎች ምክንያት ስላላቸው በስደት መዳረሻቸው የሚሰማቸውና ጥገኝነት የሚሰጣቸው መንግስት አያጡም።